حکیم ابوالقاسم فردوسی به سال 329 هجری در روستای  باژ در نزدیکی توس چشم به جهان بگشود . فردوسی از طبقه دهقانان ایران ، یعنی همان طبقه ی با فرهنگی بود که با داشتن مال و جاه بیش از همه غم استقلال و آبادانی سرزمین خویش را می خوردند . فردوسی در جوانی همسر گزید و در 28 سالگی صاحب پسری شد . در 40 سالگی که زمانه سراسر پر از جنگ بود به سرودن شاهنامه روی آورد . نظم شاهنامه حدود 30 سال به درازا کشید .

 در میانه ی کار شاعر بود که ضعف دودمان با شوکت و ایرانی تبار سامانی آشکار شد ودر سال 384 خراسان به چنگ غزنویان افتاد . محمود غزوی در سال 385 ، یعنی یک سال پس از ورود به خراسان برای جنگی مهم به توس آمد . وی چهار سال بعد ، در حالی که جوانی 28 ساله بود به جای سامانیان به حکومت رسید . چند سال پس از آن و در حدود 65 سالگی شاعر بود که با میانجیگری ابوالعبـــاس اسفراینی وزیر ایران دوست غزنوی زمینه ی ارتباط فردوسی و سلطان محمود فراهم شد . این ارتباط زودگذر پنج شش سالی بیشتر دوام نیافت و از حـــــدود سال 400 هجری رو به تیرگی نهاد .

اوضاع سیاسی ایران در آن سال ها ، برخلاف ابتدای کار ، سلطان محمود را از حمایت فرزانگان ایرانی بی نیاز کرده بود . در نتیجه اسفراینی معزول شد و بعد هم به قتل رسید . فردوسی نیز به غضب گرفتار آمد و سال های پایانی عمر 80 ساله ی خود را دربینوایی و دل آزردگی و آوارگی به سر آورد تا این که سر انجام به سال 411 یا 416 در توس در گذشت و همان جا هم سر بر خاک نهاد